Dyrektywa Omnibus prostymi słowami: co oznacza „najniższa cena z 30 dni”
Przy przecenionym produkcie w polskim sklepie internetowym musi być podana nie tylko cena przed obniżką, ale też najniższa cena z 30 dni poprzedzających promocję. Ten obowiązek działa w Polsce od 1 stycznia 2023 roku. Poniżej wyjaśniamy, skąd się wziął, co dokładnie oznacza i jak z tej informacji korzystać.
Skąd się wzięła nazwa
„Omnibus” to potoczna nazwa unijnej dyrektywy zmieniającej kilka aktów prawa konsumenckiego naraz — stąd łacińskie „dla wszystkich”. Polska wdrożyła jej przepisy głównie przez nowelizację ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług oraz przepisów wykonawczych o uwidacznianiu cen. Dla kupującego najbardziej widoczny efekt to właśnie dodatkowa linijka przy każdej obniżce.
Dyrektywa dotyczy też innych spraw: obowiązku informowania, czy sklep weryfikuje opinie o produktach, ujawniania kryteriów układania wyników wyszukiwania oraz informowania o cenie ustalanej indywidualnie na podstawie zautomatyzowanego profilowania. Najczęściej rozmawia się jednak o cenach promocyjnych.
Co konkretnie musi być podane
Gdy sprzedawca ogłasza obniżkę ceny towaru, obok ceny promocyjnej ma obowiązek podać informację o najniższej cenie tego towaru, jaka obowiązywała w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki. Jeśli produkt jest w sprzedaży krócej niż 30 dni, podaje się najniższą cenę z całego okresu jego oferowania.
W praktyce przy produkcie widzisz zwykle trzy liczby:
- cenę aktualną — tyle zapłacisz teraz;
- cenę odniesienia — zwykle cenę regularną, często przekreśloną;
- najniższą cenę z 30 dni przed obniżką — mniejszym drukiem, opisaną wprost.
Ta trzecia liczba jest tu najciekawsza, bo pokazuje realny poziom cen sprzed promocji, a nie poziom, od którego sklep postanowił liczyć procent rabatu.
Jak to czytać na przykładzie
Załóżmy sklep, który sprzedaje pewien zapach za 400 zł, a w połowie miesiąca obniża cenę do 250 zł i pisze „−38%”. Poniżej pojawia się linijka: najniższa cena z 30 dni przed obniżką — 260 zł. Wniosek jest prosty: przez ostatni miesiąc produkt i tak schodził poniżej ceny regularnej, a realna korzyść wynosi 10 zł, nie 150 zł.
| Co widzisz | Jak to interpretować |
|---|---|
| Najniższa cena z 30 dni jest równa cenie przekreślonej | obniżka jest realna względem ostatniego miesiąca |
| Najniższa cena z 30 dni jest bliska cenie promocyjnej | produkt był już przeceniony, rabat jest głównie komunikacyjny |
| Brak takiej informacji przy widocznym rabacie | sklep nie realizuje obowiązku informacyjnego |
Gdzie ta informacja powinna być widoczna
Informacja powinna towarzyszyć obniżce wszędzie tam, gdzie ta obniżka jest komunikowana: na karcie produktu, na listach produktów, w newsletterze i w reklamie odsyłającej do konkretnej ceny. Nie musi być tak duża jak cena główna, ale ma być czytelna i jednoznacznie opisana — nie wystarczy sam przekreślony numer bez wyjaśnienia, czego dotyczy.
Obowiązek dotyczy ogłoszonej obniżki ceny konkretnego towaru. Nie obejmuje natomiast każdej zmiany cennika ani mechanizmów typu rabat od wartości koszyka, kod dla zapisanych do newslettera czy gratis dołączany przy większym zamówieniu — tam nie ma obniżki ceny jednostkowej towaru, więc nie ma czego porównywać.
Co możesz zrobić, gdy informacji nie ma
Nadzór nad prawidłowym uwidacznianiem cen sprawuje Inspekcja Handlowa, a praktykami rynkowymi wprowadzającymi w błąd zajmuje się Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Jeśli widzisz duży rabat bez wymaganej informacji, możesz:
- zachować zrzut ekranu z datą — to najprostszy dowód;
- napisać do sklepu i poprosić o podanie najniższej ceny z 30 dni;
- zgłosić sprawę do wojewódzkiego inspektoratu Inspekcji Handlowej;
- w sprawach dotyczących własnej umowy skorzystać z bezpłatnej porady miejskiego lub powiatowego rzecznika konsumentów.
Konsekwencje dla sprzedawcy określają przepisy o karach za nieprawidłowe uwidacznianie cen — decyzję podejmuje organ nadzoru po zbadaniu sprawy.
Wniosek na co dzień
Traktuj procent obok ceny jako element komunikacji, a linijkę o najniższej cenie z 30 dni jako liczbę, która naprawdę coś mówi. Porównuj cenę aktualną właśnie z nią, a przy droższych zakupach zerknij na produkt kilka razy w ciągu miesiąca — zobaczysz wtedy własnymi oczami, jak wygląda jego zwykły poziom cenowy. My podajemy tę informację przy każdej obniżce w naszym sklepie.